قوله : انّما تثبت الدّية برضاه : ضمير درّ [ برضاه ] بولىّ الدّم راجع است . قوله : لما ذكر من العلّة : مقصود همان علّتى است كه سابق ايراد شد و آن اين بود كه حفظ نفس واجب است ، بنابراين وقتى فرض كرديم كه حفظ آن به پرداخت ديه است اعطاء آن لازم و واجب مىباشد . قوله : فلا يتحقّق التّخيير حينئذ : كلمه [ حينئذ ] يعنى حين يقيّد الحكم برضى الولىّ . قوله : و انّما يتحقّق على تقدير تعيّنها عليه مطلقة : ضمير در [ يتحقق ] به تخيير راجع بوده و ضمير مجرورى در [ تعيّنها ] به ديه عود كرده و ضمير در [ عليه ] به جانى برمىگردد و مقصود از [ مطلقه ] اينست كه ابتداءا و اصالة ديه به عهده جانى بيايد . قوله : و يمكن فرضه : يعنى فرض تخيير . قوله : فيما لو صالحه على الدّية : يعنى ولىّ دم با جانى مصالحه نموده كه از وى ديه گرفته و در قبال وى را قصاص نكند . قوله : و اطلق : يعنى ديه را مطلق گذارده و معيّن نكند كه از چه جنسى باشد . قوله : او عفى عليها : ضمير در [ عفى ] به ولىّ دم عود كرده و در [ عليها ] به ديه برمىگردد و حاصل مراد آنست كه ولىّ دمّ جانى را از قصاص عفو كند مشروط به اينكه ديه بپردازد . قوله : فلم يقدر عليه : ضمير در [ لم يقدر ] به ولىّ دم و در [ عليه ] به جانى عود مىكند .